Graag 18 schermbedrijven voor onze privéjets en luxejachten

Graag 18 schermbedrijven voor onze privéjets en luxejachten

13:54 04.04.2016

De Belgische miljardair Patokh Chodiev heeft spookbedrijven in exotische oorden voor al zijn privéjets en luxejachten. Ook al betaalt hij alles van een rekening in Luxemburg. De geldstromen zijn zo verdacht dat zelfs zijn leverancier van schermvennootschappen het niet meer vertrouwt.

Twee jaar geleden kreeg de leverancier van offshorevennootschappen Mossack Fonseca een opmerkelijke bestelling binnen via zijn filiaal in Anguilla, het eiland in de Caribische Zee dat deel uitmaakt van de Kleine Antillen. De bestelling kwam van St Peters Trust, gevestigd in het belastingparadijs Guernsey, een specialist in het ‘optimaliseren’ van uw belastingen via internationale structuren. Het was een bestelling voor een Belgische klant: de 62-jarige miljardair Patokh Chodiev. Die wilde voor zichzelf, zijn familie en zakenpartners 18 van vennootschappen op het eiland Anguilla overhevelen naar Mossack Fonseca als nieuwe beheerder.

Wat vertellen de gelekte documenten over die 18 spookbedrijven van de op één na rijkste Belg en zijn entourage? De bedrijven staan dus geregistreerd op het eiland Anguilla en dragen nietszeggende namen zoals Arcus, Cambridge, Helden, Lapwing, Lyra, Opus, Thema en Triumph. Chodiev is van elk bedrijf de ‘beneficial owner’: de uiteindelijke gerechtigde. Maar de aandelen zitten bij Allaire Limited, nog een ander spookbedrijf van Chodiev in Guernsey. Ook de ‘director’ en ‘secretary’ van de bedrijven zijn nog andere bedrijven in Guernsey. De hele constructie lijkt dus te zijn opgezet vanuit Guernsey, waar ook Chodievs adviseur St Peters Trust gevestigd is. Al heeft St Peters Trust ook een bureau — veel dichter bij zijn klanten — in Londen, waar Chodiev ook een stekje heeft en zijn grote mijngroep Eurasian Natural Resources Corporation (ENRC) gevestigd is.

Dankzij de gelekte documenten krijgen we te zien wat schuilgaat achter al die mysterieuze bedrijven op Anguilla. Zo is de activiteit van Chodievs bedrijf Arcus ‘het bezitten van een Bombardier Challenger Aircraft’. Het gaat om een indrukwekkende privéjet die Chodiev via het bedrijf op Anguilla leaset bij Credit Suisse in Zürich. De beheerders van de privéjet zitten op Malta. Chodiev betaalt daarvoor elke maand 50.000 dollar aan Credit Suisse in Zürich en 200.000 dollar aan de vliegtuigbeheerder op Malta. En die facturen worden betaald vanop een bankrekening in Luxemburg.

De andere bedrijven op Anguilla blijken nog meer speeltjes van de miljardair te verbergen. Het bedrijf Lapwing leidt naar nog een privéjet ‘Bombardier Global Express XRS’, waarvoor Chodiev elke maand 685.000 dollar stort. Het bedrijf Cambridge leidt naar een jacht, ‘Alfa 3 Berth’, in de haven van Malta. Via het bedrijf Portolan bezit Chodiev nog een jacht, ‘Plan B’, die dan weer in de haven van Monaco dobbert. Voor die jacht betaalt Chodiev een maandelijkse bijdrage van een half miljoen euro. Via Beaupre wordt dan weer de privéjet betaald van Chodievs zakenpartner Alexander Mashkevitch. De lijst met privéjets die allemaal naar Anguilla leiden, blijkt zo mogelijk nog langer: een Dassault Falcon 2000EX, een Gulfstream G650,…

De andere bedrijven op Anguilla gebruikt Chodiev voor zakelijke transacties. Via het bedrijf Triumph beheert de Belgische miljardair bijvoorbeeld zijn aandelen in een ‘Russisch bedrijf’. En via de bedrijven Thema, Opus en Helden keert Chodiev leningen uit en strijkt hij intresten op ‘aan personen en entiteiten in het VK, Frankrijk, Rusland, Zwitserland, op de Bahama’s en de Britse Maagdeneilanden. Via het bedrijf Lyra stopt Chodiev ook zijn twee dochters wat geld toe.

Een miljardair zoals Chodiev strikt moeiteloos supersterren als de zangeres Jennifer Lopez of dj David Guetta te strikken voor het huwelijksfeest van zijn zoon, maar hij blijkt wel veel moeite te hebben om zijn gigantische netwerk van spookbedrijven in tal van exotische oorden nog in stand te houden. De tijden zijn veranderd. Want in april 2014 laat zelfs Mossack Fonseca weten dat zijn compliance-afdeling zich vragen stelt bij de reputatie van Chodiev, na alle onverkwikkelijke affaires die al sinds de jaren 90 de ronde doen over hem, niet het minst door zijn politieke en zakelijke relaties met de Kazachse regering.

Waarmee betaalt Chodiev al die vliegtuigen, jachten en andere speeltjes, wil Mossack Fonseca weten. ‘Met mijn persoonlijke rijkdom’, laat Chodiev weten via zijn adviseur. ‘Meneer Chodiev is stichter en aandeelhouder van Eurasian Natural Resources Corporation (ENRC). Zijn rijkdom haalt hij uit dividenden van ENRC en van de opbrengst uit 2007 toen het bedrijf naar de Londense beurs trok. Meneer Chodiev is een voormalige ambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken in de voormalige Sovjetrepubliek van de USSR. Hij is ook een zakenpartner van de president van Kazachstan, Nursultan Nazarbajev. Meneer Chodiev heeft het bedrijf dat nu ENRC heet samen met twee zakenpartners gekocht van de Kazachse regering, die nog een aandeel van 20 procent overhield.’

Zelfs een notoire leverancier van spookbedrijven vertrouwt het zaakje dus niet meer. De tijden zijn dus duidelijk veranderd voor ‘beruchte’ zakenlui als Chodiev. In de jaren 90 geraakte hij nog vlotjes aan spookbedrijven op de Bahama’s voor het smeergeld dat hij kreeg van Tractebel (lees hiernaast), maar plots lukt dat niet meer. ‘Ons complianceteam heeft te hoge risicofactoren geïdentificeerd, waardoor we hebben besloten deze bedrijven niet over te nemen’, luidt het in een mail van 9 mei 2014. Zelfs een aanbevelingsbrief en de goede relaties met adviseur St Peters Trust brengen de juristen van Mossack Fonseca niet op andere gedachten. Chodiev en co komen er niet meer in.

De argwaan van Mossack Fonseca over de op een na rijkste Belg bestond overigens al langer, leren de Panama Papers. Al in april 2013 verstuurden de medewerkers van het compliancedepartement elkaar mails over het risico dat Chodiev vormt. Ze hadden een ‘world check’ — een opzoeking via internetbronnen, zoals de website van de internationale politiedienst Interpol — gedaan op zijn naam en daar was weinig fraais uitgekomen. Chodiev bleek wel al sinds 2006 aandeelhouder te zijn van een bedrijf op de Britse Maagdeneilanden, Europa Exclusive Limited, dat Mossack Fonseca had geleverd. De knipperlichten gingen dus al in 2013 branden. Enkele weken later werden de verontrustende bevindingen voorgelegd aan Goldstar Equity, een advieskantoor in het Centraal-Amerikaanse Belize, dat aan de lopende band offshores bestelt bij Mossack Fonseca (al zeker 1.326 volgens de gelekte bestanden) en die ook het bedrijf op de Britse Maagdeneilanden had geregeld voor Chodiev. ‘We hanteren een ‘know your client policy’ en het is onze plicht zo volledig mogelijke opzoekingen te doen over al onze klanten. We kijken uit naar uw commentaar as soon as possible’, luidde het scherp.

Het huidige paspoort van Patokh Chodiev duikt op in de Panama Papers/ Фото©kompromatykorrupcia34.kharkov.ua

De reactie van de adviseur in het verre Belize illustreert hoe belangrijk het wel was voor Chodiev en zijn kompanen om hun aanslepende witwasvervolging in België te kunnen afkopen, zonder veroordeling! ‘We hebben van onze cliënt het antwoord gekregen dat Patokh Chodiev op 30 juni 2011 door de rechtbank van België (na 15 jaar procedure) er niet in is geslaagd wat dan ook te bewijzen en de partijen een compromis hebben gesloten de procedure stop te zetten na het betalen van een boete.’ Het toont aan dat het afkopen van een blanco strafblad via een minnelijke schikking — ook al moest hij daarvoor 21 miljoen euro neertellen — voor miljardairs als Chodiev cruciaal kan zijn om hun netwerk van spookbedrijven in stand te houden.

Want ook leveranciers van offshorebedrijven gaan anno 2016 blijkbaar niet meer met om het even wie in zee. Ook zij wegen de risico’s af. In november vorig jaar nam Mossack Fonseca formeel de beslissing geen enkel bedrijf meer te leveren aan de op een na rijkste Belg.

‘Ik ben een inwoner van Zwitserland en ik schik me naar mijn internationale fiscale verplichtingen’, laat Chodiev weten. ‘Zoals elke andere Belgische burger beschouw ik mijn financiële gegevens als vertrouwelijk. Ik zal dus geen commentaar geven over welke info juist of niet juist is rond de vennootschappen. Maar in het algemeen wil ik benadrukken dat veel mensen die zowel privé als professioneel een belangrijk vermogen hebben, die verdelen over verschillende landen. In die zin maak ook ik soms gebruik van ‘special purpose companies’ voor sommige van mijn bezittingen. Daar is dus niets illegaals aan en dat betekent niet dat ik mijn fiscale verplichtingen in Zwitserland, België of elders niet zou nakomen.’

©kompromatykorrupcia34.kharkov.ua